Polskie przedsiębiorstwa muszą więc szukać szansy między innymi w skuteczniejszym wykorzystaniu zasobów intelektualnych. Państwo powinno je wspierać, usuwając bariery utrudniające przenikanie innowacyjnych idei do przemysłu. Eksperci twierdzą przy tym, że nie wszystko da się wytłumaczyć jedynie niedostatkiem pieniędzy. Wydaje się raczej, że podstawową, rzec by można - pierwotną barierą postępu, jest przekonanie, że przecież dobrze jest tak, jak jest.

- Wynalazki często powstają przypadkiem. Natomiast innowacje są wynikiem przemyślanego procesu zmierzającego do zaspokojenia konkretnych potrzeb. Przestrzeń dla innowacji pojawia się wtedy, gdy ludzie nie chcą dłużej godzić się z istniejącym stanem rzeczy i stają się otwarci na "coś innego" - mówi Luk Palmen, prezes zarządu InnoCo, firmy konsultingowej zajmującej się zarządzaniem procesami innowacyjnymi oraz współpracą nauki i biznesu.

Wśród mentalnych przeszkód utrudniających rozwój gospodarki, znajdziemy również wzajemną nieufność panującą pomiędzy naukowcami, managerami i politykami. Współpraca jest jednak nie tylko niezbędna, ale i możliwa.

Wciąż wiele przedsiębiorstw funkcjonuje tak, by tylko przyjąć zlecenie i wykonać półprodukt lub wyrób stanowiący jedynie fragment większej całości.

- Ich zarządy szukają pewności w liczbach i wskaźnikach - mówi prezes InnoCo. - Rozliczane z bieżących wyników, nie podejmują ryzyka związanego z poszukiwaniem nowych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych.

Po dwudziestu latach transformacji coraz więcej jest jednak managerów, którzy chcą i potrafią kreować postawy otwarte na innowacyjność. Obok nich mamy cenionych naukowców, liczne uczelnie i instytuty badawcze, mamy wykwalifikowanych inżynierów, stabilną gospodarkę oraz przykłady pokazujące jak, od czasu do czasu, gdzieś, komuś udaje się te klocki poskładać w sprawnie działający mechanizm. I przy okazji udowodnić, że jednak można.

- Minęły czasy, kiedy to naukowcy zamykali się z jakimś problemem w swoim instytucie na dwa lata, a do negocjacji z przemysłem przystępowali dopiero wtedy, gdy mieli gotowe rozwiązanie - komentuje osiągnięcia inżynierów i naukowców z Lubina i Gliwic Luk Palmen. - Dziś współpraca nauki z biznesem musi polegać na codziennych kontaktach, ciągłej weryfikacji problemów i sposobów ich rozwiązywania.